ุนู„ู… ุงู„ู…ุณูŠุญ

ุงู„ู…ุณูŠุญ ูŠู‚ูˆู„ " ุฃู†ุง " ูˆ" ุฃู†ุง ู‡ูˆ " ุจู†ูุณ ุงู„ู‚ูˆุฉ ุงู„ุฅู„ู‡ูŠุฉุŒ ูƒู…ุง ูŠู‚ูˆู„ู‡ุง ุงู„ู„ู‡

๏ปฟ

ุงู„ู…ุณูŠุญ ูŠู‚ูˆู„ ” ุฃู†ุง ” ูˆ” ุฃู†ุง ู‡ูˆ ” ุจู†ูุณ ุงู„ู‚ูˆุฉ ุงู„ุฅู„ู‡ูŠุฉุŒ<br/> ูƒู…ุง ูŠู‚ูˆู„ู‡ุง ุงู„ู„ู‡

ุงู„ู…ุณูŠุญ
ูŠู‚ูˆู„ ” ุฃู†ุง ” ูˆ” ุฃู†ุง ู‡ูˆ ” ุจู†ูุณ
ุงู„ู‚ูˆุฉ ุงู„ุฅู„ู‡ูŠุฉุŒ ูƒู…ุง ูŠู‚ูˆู„ู‡ุง ุงู„ู„ู‡

ุงุณุชุฎุฏู… ุชุนุจูŠุฑ ” ุฃู†ุง ู‡ูˆ = evgw, eivmi = ุฃู†ุง ุฃูƒูˆู† ” ููŠ ุงู„ุนู‡ุฏ ุงู„ุฌุฏูŠุฏ ุจุซู„ุงุซ ู…ุนุงู†ูŠ ู…ุฎุชู„ูุฉ ุจุญุณุจ ู…ูˆู‚ุน
ูƒู„ ู…ู†ู‡ุง ููŠ ุงู„ุฌู…ู„ุฉ ูˆุณูŠุงู‚ ุงู„ูƒู„ุงู… ุงู„ุฐูŠ ุฃุชุช ููŠู‡ ูˆู…ุถู…ูˆู†ู‡ุŒ ูุชุฃุชูŠ ููŠ ุญุงู„ุฉ ุชุนุฑูŠู ุงู„ุดุฎุต
ุจู†ูุณู‡ ูƒุฃู† ูŠู‚ูˆู„ ุฃู†ุง ูู„ุงู† ุฃูˆ ุฃู†ุง ู‡ูˆ ุงู„ุดุฎุต ุงู„ู…ู‚ุตูˆุฏุŒ ู…ุซู„ ู‚ูˆู„ ุงู„ู…ูˆู„ูˆุฏ ุฃุนู…ู‰ ุนู† ู†ูุณู‡
ุนู†ุฏู…ุง ุชุณุงุฆู„ ุงู„ู†ุงุณ ุนู†ู‡:
ูุงู„ุฌูŠุฑุงู†
ูˆุงู„ุฐูŠู† ูƒุงู†ูˆุง ูŠุฑูˆู†ู‡ ู‚ุจู„ุง ุงู†ู‡ ูƒุงู† ุฃุนู…ู‰ ู‚ุงู„ูˆุง ุฃู„ูŠุณ ู‡ุฐุง ู‡ูˆ ุงู„ุฐูŠ ูƒุงู† ูŠุฌู„ุณ ูˆูŠุณุชุนุทูŠ.
ุขุฎุฑูˆู†
ู‚ุงู„ูˆุง ู‡ุฐุง ู‡ูˆ. ูˆุขุฎุฑูˆู† ุงู†ู‡ ูŠุดุจู‡ู‡. ูˆุฃู…ุง ู‡ูˆ ูู‚ุงู„ ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง ู‡ูˆ (
evgw, eivmi) ” (ูŠูˆ9: 7-9)ุŒ ุฃูŠ ุฃู†ุง ู‡ูˆ ุงู„ุฐูŠ ูˆู„ุฏุช ุฃุนู…ู‰.

ย ูˆูƒู…ุง ูƒุงู† ู…ูˆู‚ู ุงู„ุชู„ุงู…ูŠุฐ ุนู†ุฏู…ุง ู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ุงู„ุฑุจ
ุงู„ุญู‚
ุงู„ุญู‚ ุฃู‚ูˆู„ ู„ูƒู… ุฃู† ูˆุงุญุฏุง ู…ู†ูƒู… ุณูŠุณู„ู…ู†ูŠ
” (ูŠูˆ13: 21)ุŒ
ูุญุฒู†ูˆุง ุฌุฏุง ูˆุงุจุชุฏุฃ ูƒู„ ูˆุงุญุฏ ู…ู†ู‡ู… ูŠู‚ูˆู„ ู„ู‡ ู‡ู„ ุฃู†ุง ู‡ูˆ (
evgw, eivmi) ูŠุง ุฑุจ ” (ู…ุช26: 22)ุŒ ” ูุฃุฌุงุจ ูŠู‡ูˆุฐุง ู…ุณู„ู…ู‡ ูˆู‚ุงู„ ู‡ู„ ุฃู†ุง
ู‡ูˆ
(
evgw,
eivmi
) ูŠุง ุณูŠุฏูŠ. ู‚ุงู„ ู„ู‡ ุฃู†ุช ู‚ู„ุช
” (ู…ุช 2: 25).

ย ูƒู…ุง ุงุณุชุฎุฏู… ุงู„ุชุนุจูŠุฑ ” evgw, eivmi ” ู„ู„ุฅุดุงุฑุฉ ุฅู„ู‰ ุงู„ู…ุณูŠุญ ุงู„ู…ู†ุชุธุฑ”: ” ูุฃู†
ูƒุซูŠุฑูŠู† ุณูŠุฃุชูˆู† ุจุงุณู…ูŠ ู‚ุงุฆู„ูŠู† ุฃู†ุง ู‡ูˆ (
evgw, eivmi). ูˆูŠุถู„ูˆู† ูƒุซูŠุฑูŠู† ” (ู…ุฑ13: 6)ุŒ ” ูู‚ุงู„ ุงู†ุธุฑูˆุง ู„ุง ุชุถู„ูˆุง. ูุฃู†
ูƒุซูŠุฑูŠู† ุณูŠุฃุชูˆู† ุจุงุณู…ูŠ ู‚ุงุฆู„ูŠู† ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง ู‡ูˆ (
evgw, eivmi) ูˆุงู„ุฒู…ุงู† ู‚ุฏ ู‚ุฑุจ.ูู„ุง ุชุฐู‡ุจูˆุง ูˆุฑุงุกู‡ู… ” (ู„ูˆ21: 8).

ย ูƒู…ุง ุงุณุชุฎุฏู… ุจูƒุซุงูุฉ ” evgw, eivmi ” ุนู† ุงู„ู„ู‡ ููŠ ุงู„ุนู‡ุฏ ุงู„ู‚ุฏูŠู… ู…ุฑุชุจุทุง ุจุตูุงุชู‡ ูˆุฃุนู…ุงู„ู‡ ุงู„ุฅู„ู‡ูŠุฉ
ู…ุฆุงุช ุงู„ู…ุฑุงุชุŒ ู…ุซู„ู…ุง ุนู†ุฏู…ุง ุฎุงุทุจ ุงู„ู„ู‡ ู…ูˆุณู‰ ุงู„ู†ุจูŠ ููŠ ุณูุฑ ุงู„ุฎุฑูˆุฌ ู‚ุงู„ ู„ู‡: ” ุซู…
ู‚ุงู„ ุฃู†ุง ุงู„ู‡ ุฃุจูŠูƒ ุงู„ู‡ ุฅุจุฑุงู‡ูŠู… ูˆุงู„ู‡ ุงุณุญู‚ ูˆุงู„ู‡ ูŠุนู‚ูˆุจ. ูุบุทู‰ ู…ูˆุณู‰ ูˆุฌู‡ู‡ ู„ุฃู†ู‡
ุฎุงู ุฃู† ูŠู†ุธุฑ ุฅู„ู‰ ุงู„ู„ู‡ ” (ุฎุฑ3: 6). ูˆู‡ู†ุง ุชุฑุฌู…ุช ุงู„ุนุจุงุฑุฉ ุงู„ุฃูˆู„ู‰ ” ุฃู†ุง ุฅู„ู‡
ุขุจุงุฆูƒู… “ุŒ ููŠ ุงู„ุชุฑุฌู…ุฉ ุงู„ูŠูˆู†ุงู†ูŠุฉ ุงู„ุณุจุนูŠู†ูŠุฉ “
evgw, eivmi o` qeo.j tou/ patro,j sou “. ูˆุงุณุชุฎุฏู… ุงู„ุฑุจ ูŠุณูˆุน ู‡ุฐุง ุงู„ู†ุต ููŠ ุงู„ุนู‡ุฏ ุงู„ุฌุฏูŠุฏ: ” ุฃู†ุง ุงู„ู‡
ุฅุจุฑุงู‡ูŠู…
ูˆุงู„ู‡ ุงุณุญู‚ ูˆุงู„ู‡ ูŠุนู‚ูˆุจ ” (ู…ุช22: 32)ุŒ ูˆูƒุชุจ ู‚ูˆู„ู‡ ู‡ุฐุง ููŠ ุงู„ูŠูˆู†ุงู†ูŠุฉ:
evgw,
eivmi o` qeo.j
VAbraa.m “ุŒ ูˆุฏูˆู†ู‡ุง
ุงู„ู‚ุฏูŠุณ ู„ูˆู‚ุง ุนู† ุงุณุชูŠูุงู†ูˆุณ ”
evgw. o` qeo.j tw/n pate,rwn sou ” (ุฃุน7: 32). ูƒู…ุง ุงุณุชุฎุฏู… ุชุนุจูŠุฑ ” evgw, eivmi ” ู…ุฆุงุช ุงู„ู…ุฑุงุช ููŠ ุงู„ุนู‡ุฏ ุงู„ู‚ุฏูŠู…: ูˆุนู„ู‰ ุณุจูŠู„ ุงู„ู…ุซุงู„ ูŠู‚ูˆู„
ุงู„ูƒุชุงุจ: ” ูˆู„ู…ุง ูƒุงู† ุฅุจุฑุงู… ุงุจู† ุชุณุน ูˆุชุณุนูŠู† ุณู†ุฉ ุธู‡ุฑ ุงู„ุฑุจ ู„ุฅุจุฑุงู… ูˆู‚ุงู„ ู„ู‡ ุฃู†ุง
(
evgw, eivmi) ุงู„ู„ู‡ ุงู„ู‚ุฏูŠุฑ. ุณุฑ ุฃู…ุงู…ูŠ ูˆูƒู† ูƒุงู…ู„ุง ” (ุชูƒ17: 1)ุŒ ูˆู‚ุงู„ ู„ูŠุนู‚ูˆุจ:
ุฃู†ุง ุงู„ู‡
evgw, eivmi o` qeo.j ุจูŠุช
ุฅูŠู„ ” (ุชูƒ31: 13)ุŒ ูˆุฃูŠุถุงู‹: ” ูู‚ุงู„ ุฃู†ุง ุงู„ู„ู‡ ุงู„ู‡ ุฃุจูŠูƒ (
evgw, eivmi o` qeo.j tw/n
pate,rwn
).ู„ุง ุชุฎู ู…ู† ุงู„ู†ุฒูˆู„ ุฅู„ู‰
ู…ุตุฑ ” (ุชูƒ46: 3). ูˆูƒุดู ุนู† ุงุณู…ู‡ ู„ู…ูˆุณู‰ ู‚ุงุฆู„ุงู‹: ” ูู‚ุงู„ ุงู„ู„ู‡ ู„ู…ูˆุณู‰ ุฃู‡ูŠู‡
ุงู„ุฐูŠ ุฃู‡ูŠู‡
(
evgw,
eivmi o` w;n
). ูˆู‚ุงู„ ู‡ูƒุฐุง ุชู‚ูˆู„ ู„ุจู†ูŠ ุฅุณุฑุงุฆูŠู„
ุฃู‡ูŠู‡ (
o` w’n) ุฃุฑุณู„ู†ูŠ ุฅู„ูŠูƒู… ” (ุฎุฑ3: 14)ุŒ ูˆู‚ุงู„ ู„ู…ูˆุณู‰ ุฃูŠุถุงู‹: ” ููŠุนุฑู
ุงู„ู…ุตุฑูŠูˆู† ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง ุงู„ุฑุจ (
evgw, eivmi ku,rioj o` ku,rioj) ุญูŠู†ู…ุง ” 0ุฎุฑ7: 5). ูˆูŠุชูƒุฑุฑ ููŠ ุงู„ุนู‡ุฏ ุงู„ู‚ุฏูŠู… ุชุนุจูŠุฑ ” ุฃู†ุง
ุงู„ุฑุจ
(
evgw,
eivmi ku,rioj
)ุŒ ุฃูˆ ” ุฃู†ุง
ุงู„ุฑุจ ุงู„ุฅู„ู‡
(
evgw,
eivmi ku,rioj o` qeo.j u`mw/n
)
“ุŒ ุนุดุฑุงุช ุจู„ ู…ุฆุงุช ุงู„ู…ุฑุงุช.

ย ูƒู…ุง ุงุณุชุฎุฏู… ุงู„ุฑุจ ูŠุณูˆุน
ุงู„ู…ุณูŠุญ ู‡ุฐุง ุงู„ุชุนุจูŠุฑ ” ุฃู†ุง ู‡ูˆ
Egw, eivmi I am “ุŒ ู…ุน ุชุนุจูŠุฑ ” ุฃู†ุง
“ุŒ ุจู…ุนู†ู‰ ุฃู†ู‡ ู‡ูˆ ุงู„ุฐูŠ ู„ู‡ ูƒู„ ุฃุณู…ุงุก ูˆุตูุงุช ูˆุฃู„ู‚ุงุจ ุงู„ู„ู‡ ูˆุงู„ุฐูŠ ูŠุนู…ู„ ูƒู„ ุฃุนู…ุงู„ ูˆู„ู‡
ูƒู„ ู…ุง ู„ู„ู‡ ูˆุตุงุญุจ ุงู„ุณู„ุทุงู† ุนู„ู‰ ุงู„ูƒูˆู† ูƒู„ู‡ ูˆุงู„ุฎู„ูŠู‚ุฉ ูƒู„ู‡ุงุŒ ุฃูŠ ุจู…ุนู†ู‰ ” ุฃู†ุง ุงู„ู„ู‡ ุงู„ูƒุงุฆู†
ุนู„ู‰ ุงู„ูƒู„ “ุ› ” ุงู„ูƒุงุฆู† ุนู„ู‰ ุงู„ูƒู„ ุงู„ุฅู„ู‡ ุงู„ู…ุจุงุฑูƒ ุฅู„ู‰ ุงู„ุฃุจุฏ
(ุฑูˆ5: 9)ุŒ ูˆุจู†ูุณ ุงู„ุฃุณู„ูˆุจ ูˆุงู„ุทุฑูŠู‚ุฉ ุงู„ุชูŠ ุชูƒู„ู… ุจู‡ุงุŒ ุงู„ู„ู‡ุŒ ููŠ ุงู„ุนู‡ุฏ ุงู„ู‚ุฏูŠู…. ูุนู†ุฏู…ุง
ุณุฃู„ ู…ูˆุณู‰ ุงู„ู†ุจูŠ ุงู„ู„ู‡ ุนู† ุงุณู…ู‡ ู‚ุงู„ ู„ู‡ ุงู„ู„ู‡: ” ุฃูƒูˆู† ุงู„ุฐูŠ ุฃูƒูˆู† =
evgw, eivmi o` w;n ” (ุฎุฑ15: 3) ูˆุงู„ุชูŠ ุชุนู†ูŠุŒ ูƒู…ุง
ุจูŠู†ุง ุฃุนู„ุงู‡ ” ุฃู†ุง ูƒุงุฆู† –
evgw, eivmi o` w;n “ุŒ ” ุฃู†ุง ุงู„ูƒุงุฆู† ุงู„ุฏุงุฆู… ” ูˆุงู„ุฅู„ู‡
ุงู„ูˆุญูŠุฏ ุงู„ุฐูŠ ู„ูŠุณ ู…ุซู„ู‡ ุฃูˆ ุณูˆุงู‡ ูˆู„ุง ูŠูˆุฌุฏ ุขุฎุฑ ุบูŠุฑู‡ ุฃูˆ ู…ุนู‡ุŒ ูƒู‚ูˆู„ู‡ ุงู„ู„ู‡ ุฐุงุชู‡ ููŠ ุงู„ุนู‡ุฏ
ุงู„ู‚ุฏูŠู…:

+
ุงู†ุธุฑูˆุง ุงู„ุขู†. ุฃู†ุง ุฃู†ุง ู‡ูˆ (
evgw, eivmi) ูˆู„ูŠุณ ุงู„ู‡ ู…ุนูŠ. ุฃู†ุง ุฃู…ูŠุช ูˆุฃุญูŠูŠ ุณุญู‚ุช
ูˆุฃู†ูŠ ุงุดููŠ ูˆู„ูŠุณ ู…ู† ูŠุฏูŠ ู…ุฎู„ู‘ุต ” (ุชุซ32: 39).

+ ” ู…ู† ุงู„ุจุฏุก. ุฃู†ุง
ุงู„ุฑุจ ุงู„ุฃูˆู„ ูˆู…ุน ุงู„ุขุฎุฑูŠู† ุฃู†ุง ู‡ูˆ
” (ุงุด41: 4).

+ ” ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง ู‡ูˆ (evgw, eivmi). ู‚ุจู„ูŠ ู„ู… ูŠุตูˆุฑ ุงู„ู‡ ูˆุจุนุฏูŠ ู„ุง ูŠูƒูˆู† ” (ุงุด43: 10).

+ ” ุฃู†ุง ุฃู†ุง ู‡ูˆ (evgw, eivmi evgw, eivmi) ุงู„ู…ุงุญูŠ ุฐู†ูˆุจูƒ ู„ุฃุฌู„ ู†ูุณูŠ ูˆุฎุทุงูŠุงูƒ ู„ุง ุงุฐูƒุฑู‡ุง ” (ุงุด43: 25).

+ ” ุฃู†ุง (evgw, eivmi) ุงู„ุฃูˆู„ ูˆุฃู†ุง (vevgw, eivmi) ุงู„ุขุฎุฑ
” (ุงุด48: 12).

+ ” ุฃู†ุง ุฃู†ุง (evgw, eivmi evgw, eivmi) ู‡ูˆ ู…ุนุฒูŠูƒู… ” (ุงุด51: 12).

ย ูˆูŠุณุชุฎุฏู… ุงู„ุฑุจ ูŠุณูˆุน
ุงู„ู…ุณูŠุญ ุชุนุจูŠุฑ ” ุฃู†ุง ” ููŠ ุงู„ู…ูˆุนุธุฉ ุนู„ู‰ ุงู„ุฌุจู„ ุจุงู„ู…ู‚ุงุจู„ุฉ ู…ุน ุงู„ู„ู‡ุŒ
ููŠู‚ูˆู„:

+ ” ู‚ูŠู„ ู„ู„ู‚ุฏู…ุงุก
ู„ุง ุชู‚ุชู„
.. ูˆุฃู…ุง ุฃู†ุง ูุฃู‚ูˆู„ ู„ูƒู… ุฃู† ูƒู„ ู…ู† ูŠุบุถุจ ุนู„ู‰ ุฃุฎูŠู‡ ุจุงุทู„ุง ูŠูƒูˆู†
ู…ุณุชูˆุฌุจ ุงู„ุญูƒู…” (ู…ุช22: 5).

+ ” ู‚ูŠู„ ู„ู„ู‚ุฏู…ุงุก
ู„ุง ุชุฒู†
.. ูˆุฃู…ุง ุฃู†ุง ูุฃู‚ูˆู„ ู„ูƒู… ุฃู† ูƒู„ ู…ู† ูŠู†ุธุฑ ุฅู„ู‰ ุงู…ุฑุฃุฉ ู„ูŠุดุชู‡ูŠู‡ุง ูู‚ุฏ ุฒู†ู‰
ุจู‡ุง ููŠ ู‚ู„ุจู‡ ” (ู…ุช28: 5).

+ ” ูˆู‚ูŠู„ ู…ู† ุทู„ู‚
ุงู…ุฑุฃุชู‡
ูู„ูŠุนุทู‡ุง ูƒุชุงุจ ุทู„ุงู‚.. ุฃู…ุง ุฃู†ุง ูุฃู‚ูˆู„ ู„ูƒู… ุฃู† ู…ู† ุทู„ู‘ู‚ ุงู…ุฑุฃุชู‡ ุฅู„ุง
ู„ุนู„ู‘ุฉ ุงู„ุฒู†ู‰ ูŠุฌุนู„ู‡ุง ุชุฒู†ูŠ. ูˆู…ู† ูŠุชุฒูˆุฌ ู…ุทู„ู‘ู‚ุฉ ูุงู†ู‡ ูŠุฒู†ูŠ ” (ู…ุช32: 5).

+ ” ู‚ูŠู„ ู„ู„ู‚ุฏู…ุงุก
ู„ุง
ุชุญู†ุซ ุจู„ ุฃูˆู ู„ู„ุฑุจ ุฃู‚ุณุงู…ูƒ. ูˆุฃู…ุง ุฃู†ุง ูุฃู‚ูˆู„ ู„ูƒู… ู„ุง ุชุญู„ููˆุง ุงู„ุจุชุฉ
” (ู…ุช34: 5).

+ ” ุณู…ุนุชู… ุฃู†ู‡
ู‚ูŠู„
ุนูŠู† ุจุนูŠู† ูˆุณู† ุจุณู†. ูˆุฃู…ุง ุฃู†ุง ูุฃู‚ูˆู„ ู„ูƒู… ู„ุง ุชู‚ุงูˆู…ูˆุง ุงู„ุดุฑ ”
(ู…ุช39: 5).

+ ” ุณู…ุนุชู… ุฃู†ู‡
ู‚ูŠู„
ุชุญุจ ู‚ุฑูŠุจูƒ ูˆู†ุจุบุถ ุนุฏูˆูƒ. ูˆุฃู…ุง ุฃู†ุง ูุฃู‚ูˆู„ ู„ูƒู… ุงุญุจูˆุง ุฃุนุฏุงุกูƒู…. ุจุงุฑูƒูˆุง
ู„ุงุนู†ูŠูƒู…. ุงุญุณู†ูˆุง ุฅู„ู‰ ู…ุจุบุถูŠูƒู…. ูˆุตู„ู‘ูˆุง ู„ุฃุฌู„ ุงู„ุฐูŠู† ูŠุณูŠุฆูˆู† ุฅู„ูŠูƒู… ูˆูŠุทุฑุฏูˆู†ูƒู… ” (ู…ุช44:
5).

ย ูˆู‡ูˆ ู‡ู†ุง ูŠุชูƒู„ู… ูƒุตุงุญุจ
ุงู„ุณู„ุทุงู† ุนู„ู‰ ุงู„ุดุฑูŠุนุฉ ูˆุงู„ุฅู„ู‡ ุงู„ุฐูŠ ุฃุนุทุงู‡ุง ูˆุตุงุญุจู‡ุง.

ย ูƒู…ุง ูŠุณุชุฎุฏู… ุชุนุจูŠุฑ ”
ุฃู†ุง ู‡ูˆ
evgw,
eivmi
I am ุŒ ูƒู…ุง ุงุณุชุฎุฏู…ู‡ุง ุงู„ู„ู‡ ููŠ
ุงู„ุนู‡ุฏ ุงู„ู‚ุฏูŠู…ุŒ ุจูƒู„ ู…ุนุงู†ูŠู‡ุง ุงู„ู„ุงู‡ูˆุชูŠุฉ ุงู„ุชูŠ ุชุคูƒุฏ ู„ุงู‡ูˆุชู‡ ูˆูƒูˆู†ู‡ ู‡ูˆ ุฐุงุชู‡ ุงู„ู„ู‡ุŒ ุงู„ู„ู‡
ุงู„ูƒู„ู…ุฉ:

+ ” ูู„ู„ูˆู‚ุช ูƒู„ู…ู‡ู…
ูŠุณูˆุน ู‚ุงุฆู„ุง ุชุดุฌุนูˆุง. ุฃู†ุง ู‡ูˆ
(evgw, eivmi). ู„ุง ุชุฎุงููˆุง ” (ู…ุช27: 14).

+ ” ู„ุงู† ุงู„ุฌู…ูŠุน ุฑุฃูˆู‡
ูˆุงุถุทุฑุจูˆุง. ูู„ู„ูˆู‚ุช ูƒู„ู…ู‡ู… ูˆู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ุซู‚ูˆุง. ุฃู†ุง ู‡ูˆ
(evgw, eivmi). ู„ุง ุชุฎุงููˆุง ” (ู…ุฑ50: 6).

+ ” ูู‚ุงู„ ูŠุณูˆุน ุฃู†ุง
ู‡ูˆ
(evgw, eivmi). ูˆุณูˆู ุชุจุตุฑูˆู† ุงุจู† ุงู„ุฅู†ุณุงู† ุฌุงู„ุณุง
ุนู† ูŠู…ูŠู† ุงู„ู‚ูˆุฉ ูˆุขุชูŠุง ููŠ ุณุญุงุจ ุงู„ุณู…ุงุก
” (ู…ุฑ62: 14).

+ ” ูู‚ุงู„ ุงู„ุฌู…ูŠุน ุฃูุฃู†ุช
ุงุจู† ุงู„ู„ู‡. ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ุงู†ุชู… ุชู‚ูˆู„ูˆู† ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง ู‡ูˆ
(evgw, eivmi) ” (ู„ูˆ22: 70).

66 ูˆู„ู…ุง ูƒุงู† ุงู„ู†ู‡ุงุฑ ุงุฌุชู…ุนุช ู…ุดูŠุฎุฉ ุงู„ุดุนุจ ุฑุคุณุงุก
ุงู„ูƒู‡ู†ุฉ ูˆุงู„ูƒุชุจุฉ ูˆุงุตุนุฏูˆู‡ ุฅู„ู‰ ู…ุฌู…ุนู‡ู…

67 ู‚ุงุฆู„ูŠู† ุฃู† ูƒู†ุช ุฃู†ุช ุงู„ู…ุณูŠุญ ูู‚ู„ ู„ู†ุง.ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ุฃู†
ู‚ู„ุช ู„ูƒู… ู„ุง ุชุตุฏู‚ูˆู†.

68 ูˆุงู† ุณุฃู„ุช ู„ุง ุชุฌูŠุจูˆู†ู†ูŠ ูˆู„ุง ุชุทู„ู‚ูˆู†ู†ูŠ.

69 ู…ู†ุฐ ุงู„ุขู† ูŠูƒูˆู† ุงุจู† ุงู„ุฅู†ุณุงู† ุฌุงู„ุณุง ุนู† ูŠู…ูŠู†
ู‚ูˆู‘ุฉ ุงู„ู„ู‡.

70 ูู‚ุงู„ ุงู„ุฌู…ูŠุน ุฃูุงู†ุช ุงุจู† ุงู„ู„ู‡. ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ุงู†ุชู…
ุชู‚ูˆู„ูˆู† ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง ู‡ูˆ.

+ ” ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ุฃู†ุง ู‡ูˆ
(evgw, eivmi) ู„ุง ุชุฎุงููˆุง ” (ูŠูˆ20: 6).

16 ูˆู„ู…ุง ูƒุงู† ุงู„ู…ุณุงุก ู†ุฒู„ ุชู„ุงู…ูŠุฐู‡ ุฅู„ู‰ ุงู„ุจุญุฑ.17 ูุฏุฎู„ูˆุง
ุงู„ุณููŠู†ุฉ ูˆูƒุงู†ูˆุง ูŠุฐู‡ุจูˆู† ุฅู„ู‰ ุนุจุฑ ุงู„ุจุญุฑ ุฅู„ู‰ ูƒูุฑู†ุงุญูˆู…. ูˆูƒุงู† ุงู„ุธู„ุงู… ู‚ุฏ ุงู‚ุจู„ ูˆู„ู… ูŠูƒู†
ูŠุณูˆุน ู‚ุฏ ุฃุชู‰ ุฅู„ูŠู‡ู….18 ูˆู‡ุงุฌ ุงู„ุจุญุฑ ู…ู† ุฑูŠุญ ุนุธูŠู…ุฉ ุชู‡ุจ.19 ูู„ู…ุง ูƒุงู†ูˆุง ู‚ุฏ ุฌุฐููˆุง ู†ุญูˆ ุฎู…ุณ
ูˆุนุดุฑูŠู† ุฃูˆ ุซู„ุงุซูŠู† ุบู„ูˆุฉ ู†ุธุฑูˆุง ูŠุณูˆุน ู…ุงุดูŠุง ุนู„ู‰ ุงู„ุจุญุฑ ู…ู‚ุชุฑุจุง ู…ู† ุงู„ุณููŠู†ุฉ ูุฎุงููˆุง.20
ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ุฃู†ุง ู‡ูˆ ู„ุง ุชุฎุงููˆุง.
21 ูุฑุถูˆุง ุฃู† ูŠู‚ุจู„ูˆู‡ ููŠ ุงู„ุณููŠู†ุฉ ูˆู„ู„ูˆู‚ุช ุตุงุฑุช ุงู„ุณููŠู†ุฉ
ุฅู„ู‰ ุงู„ุฃุฑุถ ุงู„ุชูŠ ูƒุงู†ูˆุง ุฐุงู‡ุจูŠู† ุฅู„ูŠู‡ุง ” ().

+ ” ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ูŠุณูˆุน ุฃู†ุง ู‡ูˆ (evgw, eivmi) ุฎุจุฒ ุงู„ุญูŠุงุฉ. ู…ู† ูŠู‚ุจู„ ุฅู„ูŠู‘ ูู„ุง ูŠุฌูˆุน
ูˆู…ู† ูŠุคู…ู† ุจูŠ ูู„ุง ูŠุนุทุด ุฃุจุฏุง ” (ูŠูˆ35: 6).

31 ุขุจุงุคู†ุง ุฃูƒู„ูˆุง ุงู„ู…ู‘ู† ููŠ ุงู„ุจุฑูŠุฉ ูƒู…ุง ู‡ูˆ ู…ูƒุชูˆุจ
ุงู†ู‡ ุฃุนุทุงู‡ู… ุฎุจุฒุง ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก ู„ูŠุฃูƒู„ูˆุง32 ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ูŠุณูˆุน ุงู„ุญู‚ ุงู„ุญู‚ ุฃู‚ูˆู„ ู„ูƒู… ู„ูŠุณ ู…ูˆุณู‰ ุฃุนุทุงูƒู…
ุงู„ุฎุจุฒ ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก ุจู„ ุฃุจูŠ ูŠุนุทูŠูƒู… ุงู„ุฎุจุฒ ุงู„ุญู‚ูŠู‚ูŠ ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก.33 ู„ุฃู† ุฎุจุฒ ุงู„ู„ู‡ ู‡ูˆ
ุงู„ู†ุงุฒู„ ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก ุงู„ูˆุงู‡ุจ ุญูŠุงุฉ ู„ู„ุนุงู„ู…
.34 ูู‚ุงู„ูˆุง ู„ู‡ ูŠุง ุณูŠุฏ ุฃุนุทู†ุง ููŠ ูƒู„ ุญูŠู† ู‡ุฐุง
ุงู„ุฎุจุฒ.35 ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ูŠุณูˆุน ุฃู†ุง ู‡ูˆ ุฎุจุฒ ุงู„ุญูŠุงุฉ. ู…ู† ูŠู‚ุจู„ ุฅู„ูŠู‘ ูู„ุง ูŠุฌูˆุน ูˆู…ู† ูŠุคู…ู†
ุจูŠ ูู„ุง ูŠุนุทุด ุฃุจุฏุง “.

+ ” ููƒุงู† ุงู„ูŠู‡ูˆุฏ ูŠุชุฐู…ุฑูˆู† ุนู„ูŠู‡ ู„ุฃู†ู‡ ู‚ุงู„ ุฃู†ุง ู‡ูˆ (evgw, eivmi) ุงู„ุฎุจุฒ ุงู„ุฐูŠ ู†ุฒู„ ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก ” (ูŠูˆ6:
41).

41 ููƒุงู† ุงู„ูŠู‡ูˆุฏ ูŠุชุฐู…ุฑูˆู† ุนู„ูŠู‡ ู„ุฃู†ู‡ ู‚ุงู„ ุฃู†ุง ู‡ูˆ
ุงู„ุฎุจุฒ ุงู„ุฐูŠ ู†ุฒู„ ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก.42 ูˆู‚ุงู„ูˆุง ุฃู„ูŠุณ ู‡ุฐุง ู‡ูˆ ูŠุณูˆุน ุงุจู† ูŠูˆุณู ุงู„ุฐูŠ ู†ุญู† ุนุงุฑููˆู†
ุจุงุจูŠู‡ ูˆุฃู…ู‡. ููƒูŠู ูŠู‚ูˆู„ ู‡ุฐุง ุฃู†ูŠ ู†ุฒู„ุช ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก.43 ูุฃุฌุงุจ ูŠุณูˆุน ูˆู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ู„ุง ุชุชุฐู…ุฑูˆุง
ููŠู…ุง ุจูŠู†ูƒู….44 ู„ุง ูŠู‚ุฏุฑ ุงุญุฏ ุฃู† ูŠู‚ุจู„ ุฅู„ูŠู‘ ุฃู† ู„ู… ูŠุฌุชุฐุจู‡ ุงู„ุขุจ ุงู„ุฐูŠ ุฃุฑุณู„ู†ูŠ ูˆุฃู†ุง ุฃู‚ูŠู…ู‡
ููŠ ุงู„ูŠูˆู… ุงู„ุฃุฎูŠุฑ.

45 ุงู†ู‡ ู…ูƒุชูˆุจ ููŠ ุงู„ุฃู†ุจูŠุงุก ูˆูŠูƒูˆู† ุงู„ุฌู…ูŠุน ู…ุชุนู„ู…ูŠู†
ู…ู† ุงู„ู„ู‡.ููƒู„ ู…ู† ุณู…ุน ู…ู† ุงู„ุขุจ ูˆุชุนู„ู‘ู… ูŠู‚ุจู„ ุฅู„ูŠู‘.46 ู„ูŠุณ ุฃู† ุฃุญุฏุง ุฑุฃู‰ ุงู„ุขุจ ุฅู„ุง ุงู„ุฐูŠ ู…ู†
ุงู„ู„ู‡. ู‡ุฐุง ู‚ุฏ ุฑุฃู‰ ุงู„ุขุจ.47 ุงู„ุญู‚ ุงู„ุญู‚ ุฃู‚ูˆู„ ู„ูƒู… ู…ู† ูŠุคู…ู† ุจูŠ ูู„ู‡ ุญูŠุงุฉ ุฃุจุฏูŠุฉ.48 ุฃู†ุง
ู‡ูˆ ุฎุจุฒ ุงู„ุญูŠุงุฉ
.49 ุขุจุงุคูƒู… ุฃูƒู„ูˆุง ุงู„ู…ู†ู‘ ููŠ ุงู„ุจุฑูŠุฉ ูˆู…ุงุชูˆุง.50 ู‡ุฐุง ู‡ูˆ ุงู„ุฎุจุฒ ุงู„ู†ุงุฒู„
ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก ู„ูƒูŠ ูŠุฃูƒู„ ู…ู†ู‡ ุงู„ุฅู†ุณุงู† ูˆู„ุง ูŠู…ูˆุช.51 ุฃู†ุง ู‡ูˆ ุงู„ุฎุจุฒ ุงู„ุญูŠ ุงู„ุฐูŠ ู†ุฒู„ ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก.ุฃู†
ุฃูƒู„ ุงุญุฏ ู…ู† ู‡ุฐุง ุงู„ุฎุจุฒ ูŠุญูŠุง ุฅู„ู‰ ุงู„ุฃุจุฏ. ูˆุงู„ุฎุจุฒ ุงู„ุฐูŠ ุฃู†ุง ุฃุนุทูŠ ู‡ูˆ ุฌุณุฏูŠ ุงู„ุฐูŠ ุงุจุฐู„ู‡ ู…ู†
ุงุฌู„ ุญูŠุงุฉ ุงู„ุนุงู„ู…52 ูุฎุงุตู… ุงู„ูŠู‡ูˆุฏ ุจุนุถู‡ู… ุจุนุถุง ู‚ุงุฆู„ูŠู† ูƒูŠู ูŠู‚ุฏุฑ ู‡ุฐุง ุฃู† ูŠุนุทูŠู†ุง ุฌุณุฏู‡ ู„ู†ุฃูƒู„.53
ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ูŠุณูˆุน ุงู„ุญู‚ ุงู„ุญู‚ ุฃู‚ูˆู„ ู„ูƒู… ุฃู† ู„ู… ุชุฃูƒู„ูˆุง ุฌุณุฏ ุงุจู† ุงู„ุฅู†ุณุงู† ูˆุชุดุฑุจูˆุง ุฏู…ู‡ ูู„ูŠุณ
ู„ูƒู… ุญูŠุงุฉ ููŠูƒู….54 ู…ู† ูŠุฃูƒู„ ุฌุณุฏูŠ ูˆูŠุดุฑุจ ุฏู…ูŠ ูู„ู‡ ุญูŠุงุฉ ุฃุจุฏูŠุฉ ูˆุฃู†ุง ุฃู‚ูŠู…ู‡ ููŠ ุงู„ูŠูˆู… ุงู„ุฃุฎูŠุฑ.55
ู„ุงู† ุฌุณุฏูŠ ู…ุฃูƒู„ ุญู‚ ูˆุฏู…ูŠ ู…ุดุฑุจ ุญู‚.56 ู…ู† ูŠุฃูƒู„ ุฌุณุฏูŠ ูˆูŠุดุฑุจ ุฏู…ูŠ ูŠุซุจุช ููŠู‘ ูˆุฃู†ุง ููŠู‡.57
ูƒู…ุง ุฃุฑุณู„ู†ูŠ ุงู„ุขุจ ุงู„ุญูŠ ูˆุฃู†ุง ุญูŠู‘ ุจุงู„ุขุจ ูู…ู† ูŠุฃูƒู„ู†ูŠ ูู‡ูˆ ูŠุญูŠุง ุจูŠ.58 ู‡ุฐุง ู‡ูˆ ุงู„ุฎุจุฒ ุงู„ุฐูŠ
ู†ุฒู„ ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก. ู„ูŠุณ ูƒู…ุง ุฃูƒู„ ุขุจุงุคูƒู… ุงู„ู…ู†ู‘ ูˆู…ุงุชูˆุง.ู…ู† ูŠุฃูƒู„ ู‡ุฐุง ุงู„ุฎุจุฒ ูุงู†ู‡ ูŠุญูŠุง ุฅู„ู‰ ุงู„ุฃุจุฏ
” ().

+ ” ุฃู†ุง ู‡ูˆ (evgw, eivmi) ุฎุจุฒ ุงู„ุญูŠุงุฉ ” (ูŠูˆ48: 6).

+ ” ุฃู†ุง ู‡ูˆ (evgw, eivmi) ุงู„ุฎุจุฒ ุงู„ุญูŠ ุงู„ุฐูŠ ู†ุฒู„ ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก. ุฃู† ุฃูƒู„ ุฃุญุฏ ู…ู† ู‡ุฐุง ุงู„ุฎุจุฒ ูŠุญูŠุง ุฅู„ู‰ ุงู„ุฃุจุฏ. ูˆุงู„ุฎุจุฒ ุงู„ุฐูŠ ุฃู†ุง ุฃุนุทู‰ ู‡ูˆ ุฌุณุฏูŠ
ุงู„ุฐูŠ ุงุจุฐู„ู‡ ู…ู† ุงุฌู„ ุญูŠุงุฉ ุงู„ุนุงู„ู… ” (ูŠูˆ51: 6).

+ ” ุซู… ูƒู„ู…ู‡ู… ูŠุณูˆุน
ุฃูŠุถุง ู‚ุงุฆู„ุง ุฃู†ุง ู‡ูˆ
(evgw, eivmi)
ู†ูˆุฑ ุงู„ุนุงู„ู…. ู…ู† ูŠุชุจุนู†ูŠ ูู„ุง ูŠู…ุดูŠ ููŠ ุงู„ุธู„ู…ุฉ ุจู„ ูŠูƒูˆู† ู„ู‡ ู†ูˆุฑ
ุงู„ุญูŠุงุฉ ” (ูŠูˆ12: 8).

12 ุซู… ูƒู„ู…ู‡ู… ูŠุณูˆุน ุงูŠุถุง ู‚ุงุฆู„ุง ุงู†ุง ู‡ูˆ ู†ูˆุฑ ุงู„ุนุงู„ู….ู…ู†
ูŠุชุจุนู†ูŠ ูู„ุง ูŠู…ุดูŠ ููŠ ุงู„ุธู„ู…ุฉ ุจู„ ูŠูƒูˆู† ู„ู‡ ู†ูˆุฑ ุงู„ุญูŠุงุฉ.13 ูู‚ุงู„ ู„ู‡ ุงู„ูุฑูŠุณูŠูˆู† ุงู†ุช ุชุดู‡ุฏ
ู„ู†ูุณูƒ ุดู‡ุงุฏุชูƒ ู„ูŠุณุช ุญู‚ุง.14 ุงุฌุงุจ ูŠุณูˆุน ูˆู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ูˆุงู† ูƒู†ุช ุงุดู‡ุฏ ู„ู†ูุณูŠ ูุดู‡ุงุฏุชูŠ ุญู‚ ู„ุงู†ูŠ
ุงุนู„ู… ู…ู† ุงูŠู† ุฃุชูŠุช ูˆุงู„ู‰ ุงูŠู† ุงุฐู‡ุจ.ูˆุงู…ุง ุงู†ุชู… ูู„ุง ุชุนู„ู…ูˆู† ู…ู† ุงูŠู† ุขุชูŠ ูˆู„ุง ุงู„ู‰ ุงูŠู† ุงุฐู‡ุจ.15
ุงู†ุชู… ุญุณุจ ุงู„ุฌุณุฏ ุชุฏูŠู†ูˆู†.ุงู…ุง ุงู†ุง ูู„ุณุช ุงุฏูŠู† ุงุญุฏุง.16 ูˆุงู† ูƒู†ุช ุงู†ุง ุงุฏูŠู† ูุฏูŠู†ูˆู†ุชูŠ ุญู‚
ู„ุงู†ูŠ ู„ุณุช ูˆุญุฏูŠ ุจู„ ุงู†ุง ูˆุงู„ุขุจ ุงู„ุฐูŠ ุงุฑุณู„ู†ูŠ.17 ูˆุงูŠุถุง ููŠ ู†ุงู…ูˆุณูƒู… ู…ูƒุชูˆุจ ุงู† ุดู‡ุงุฏุฉ ุฑุฌู„ูŠู†
ุญู‚.18 ุงู†ุง ู‡ูˆ ุงู„ุดุงู‡ุฏ ู„ู†ูุณูŠ ูˆูŠุดู‡ุฏ ู„ูŠ ุงู„ุขุจ ุงู„ุฐูŠ ุงุฑุณู„ู†ูŠ.19 ูู‚ุงู„ูˆุง ู„ู‡ ุงูŠู† ู‡ูˆ ุงุจูˆูƒ.ุงุฌุงุจ
ูŠุณูˆุน ู„ุณุชู… ุชุนุฑููˆู†ู†ูŠ ุงู†ุง ูˆู„ุง ุงุจูŠ.ู„ูˆ ุนุฑูุชู…ูˆู†ูŠ ู„ุนุฑูุชู… ุงุจูŠ ุงูŠุถุง ” ().

ู…ุช 3: 17 ูˆุตูˆุช ู…ู† ุงู„ุณู…ูˆุงุช ู‚ุงุฆู„ุง ู‡ุฐุง ู‡ูˆ ุงุจู†ูŠ
ุงู„ุญุจูŠุจ ุงู„ุฐูŠ ุจู‡ ุณุฑุฑุช

ย ู…ุช 17: 5 ูˆููŠู…ุง ู‡ูˆ
ูŠุชูƒู„ู… ุงุฐุง ุณุญุงุจุฉ ู†ูŠุฑุฉ ุธู„ู„ุชู‡ู… ูˆุตูˆุช ู…ู† ุงู„ุณุญุงุจุฉ ู‚ุงุฆู„ุง ู‡ุฐุง ู‡ูˆ ุงุจู†ูŠ ุงู„ุญุจูŠุจ ุงู„ุฐูŠ ุจู‡
ุณุฑุฑุช.ู„ู‡ ุงุณู…ุนูˆุง.

ย ู…ุฑ 1: 11 ูˆูƒุงู† ุตูˆุช ู…ู†
ุงู„ุณู…ูˆุงุช.ุงู†ุช ุงุจู†ูŠ ุงู„ุญุจูŠุจ ุงู„ุฐูŠ ุจู‡ ุณุฑุฑุช

ย ู…ุฑ 9: 7 ูˆูƒุงู†ุช ุณุญุงุจุฉ
ุชุธู„ู„ู‡ู….ูุฌุงุก ุตูˆุช ู…ู† ุงู„ุณุญุงุจุฉ ู‚ุงุฆู„ุง ู‡ุฐุง ู‡ูˆ ุงุจู†ูŠ ุงู„ุญุจูŠุจ ู„ู‡ ุงุณู…ุนูˆุง.

ย ู„ูˆ 3: 22 ูˆู†ุฒู„ ุนู„ูŠู‡
ุงู„ุฑูˆุญ ุงู„ู‚ุฏุณ ุจู‡ูŠุฆุฉ ุฌุณู…ูŠุฉ ู…ุซู„ ุญู…ุงู…ุฉ ูˆูƒุงู† ุตูˆุช ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก ู‚ุงุฆู„ุง ุงู†ุช ุงุจู†ูŠ ุงู„ุญุจูŠุจ ุจูƒ
ุณุฑุฑุช

ย ู„ูˆ 9: 35
ูˆุตุงุฑ ุตูˆุช ู…ู† ุงู„ุณุญุงุจุฉ ู‚ุงุฆู„ุง ู‡ุฐุง ู‡ูˆ ุงุจู†ูŠ ุงู„ุญุจูŠุจ.ู„ู‡ ุงุณู…ุนูˆุง.

ย ู„ูˆ 20: 13
ูู‚ุงู„ ุตุงุญุจ ุงู„ูƒุฑู… ู…ุงุฐุง ุงูุนู„.ุฃุฑุณู„ ุงุจู†ูŠ ุงู„ุญุจูŠุจ.ู„ุนู„ู‡ู… ุงุฐุง ุฑุฃูˆู‡ ูŠู‡ุงุจูˆู†.

2ุจุท 1: 17 ู„ุงู†ู‡ ุงุฎุฐ ู…ู† ุงู„ู„ู‡ ุงู„ุขุจ ูƒุฑุงู…ุฉ ูˆู…ุฌุฏุง ุงุฐ
ุงู‚ุจู„ ุนู„ูŠู‡ ุตูˆุช ูƒู‡ุฐุง ู…ู† ุงู„ู…ุฌุฏ ุงู„ุงุณู†ู‰ ู‡ุฐุง ู‡ูˆ ุงุจู†ูŠ ุงู„ุญุจูŠุจ ุงู„ุฐูŠ ุงู†ุง ุณุฑุฑุช ุจู‡.

+ ” ู„ุฃู†ูƒู… ุฃู† ู„ู…
ุชุคู…ู†ูˆุง ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง ู‡ูˆ
(evgw, eivmi) ุชู…ูˆุชูˆู† ููŠ ุฎุทุงูŠุงูƒู… ” (ูŠูˆ24: 8).

23 ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ุงู†ุชู… ู…ู† ุฃุณูู„. ุฃู…ุง ุฃู†ุง ูู…ู† ููˆู‚. ุงู†ุชู…
ู…ู† ู‡ุฐุง ุงู„ุนุงู„ู…. ุฃู…ุง ุฃู†ุง ูู„ุณุช ู…ู† ู‡ุฐุง ุงู„ุนุงู„ู….24 ูู‚ู„ุช ู„ูƒู… ุฃู†ูƒู… ุชู…ูˆุชูˆู† ููŠ ุฎุทุงูŠุงูƒู….
ู„ุฃู†ูƒู… ุฃู† ู„ู… ุชุคู…ู†ูˆุง ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง ู‡ูˆ ุชู…ูˆุชูˆู† ููŠ ุฎุทุงูŠุงูƒู….25 ูู‚ุงู„ูˆุง ู„ู‡ ู…ู† ุฃู†ุช. ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู…
ูŠุณูˆุน ุฃู†ุง ู…ู† ุงู„ุจุฏุก ู…ุง ุฃูƒู„ู…ูƒู… ุฃูŠุถุง ุจู‡ ” ().

+ ” ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ูŠุณูˆุน
ู…ุชู‰ ุฑูุนุชู… ุงุจู† ุงู„ุฅู†ุณุงู† ูุญูŠู†ุฆุฐ ุชูู‡ู…ูˆู† ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง ู‡ูˆ
(evgw, eivmi) ูˆู„ุณุช ุงูุนู„ ุดูŠุฆุง ู…ู† ู†ูุณูŠ ุจู„ ุฃุชูƒู„ู…
ุจู‡ุฐุง ูƒู…ุง ุนู„ู‘ู…ู†ูŠ ุฃุจูŠ ” (ูŠูˆ28: 8).

28 ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ูŠุณูˆุน ู…ุชู‰ ุฑูุนุชู… ุงุจู† ุงู„ุฅู†ุณุงู†
ูุญูŠู†ุฆุฐ ุชูู‡ู…ูˆู† ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง ู‡ูˆ
ูˆู„ุณุช ุงูุนู„ ุดูŠุฆุง ู…ู† ู†ูุณูŠ ุจู„ ุฃุชูƒู„ู… ุจู‡ุฐุง ูƒู…ุง ุนู„ู‘ู…ู†ูŠ
ุฃุจูŠ
.29 ูˆุงู„ุฐูŠ ุฃุฑุณู„ู†ูŠ ู‡ูˆ ู…ุนูŠ ูˆู„ู… ูŠุชุฑูƒู†ูŠ ุงู„ุขุจ ูˆุญุฏูŠ ู„ุฃู†ูŠ ููŠ ูƒู„ ุญูŠู† ุงูุนู„ ู…ุง
ูŠุฑุถูŠู‡30 ูˆุจูŠู†ู…ุง ู‡ูˆ ูŠุชูƒู„ู… ุจู‡ุฐุง ุขู…ู† ุจู‡ ูƒุซูŠุฑูˆู† ” ().

ย 

+ ” ุฃู†ุง ู‡ูˆ (evgw, eivmi) ุงู„ุจุงุจ. ุฃู† ุฏุฎู„ ุจูŠ ุฃุญุฏ ููŠุฎู„ุต ูˆูŠุฏุฎู„
ูˆูŠุฎุฑุฌ ูˆูŠุฌุฏ ู…ุฑุนู‰ ” (ูŠูˆ9: 10).

7 ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ูŠุณูˆุน ุฃูŠุถุง ุงู„ุญู‚ ุงู„ุญู‚ ุฃู‚ูˆู„ ู„ูƒู… ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง
ุจุงุจ ุงู„ุฎุฑุงู.8 ุฌู…ูŠุน ุงู„ุฐูŠู† ุฃุชูˆุง ู‚ุจู„ูŠ ู‡ู… ุณุฑุงู‚ ูˆู„ุตูˆุต. ูˆู„ูƒู† ุงู„ุฎุฑุงู ู„ู… ุชุณู…ุน ู„ู‡ู….9 ุฃู†ุง
ู‡ูˆ ุงู„ุจุงุจ. ุฃู† ุฏุฎู„ ุจูŠ ุงุญุฏ ููŠุฎู„ุต ูˆูŠุฏุฎู„ ูˆูŠุฎุฑุฌ ูˆูŠุฌุฏ ู…ุฑุนู‰.10 ุงู„ุณุงุฑู‚ ู„ุง ูŠุฃุชูŠ ุฅู„ุง ู„ูŠุณุฑู‚
ูˆูŠุฐุจุญ ูˆูŠู‡ู„ูƒ. ูˆุฃู…ุง ุฃู†ุง ูู‚ุฏ ุฃุชูŠุช ู„ุชูƒูˆู† ู„ู‡ู… ุญูŠุงุฉ ูˆู„ูŠูƒูˆู† ู„ู‡ู… ุฃูุถู„.11 ุฃู†ุง ู‡ูˆ ุงู„ุฑุงุนูŠ
ุงู„ุตุงู„ุญ. ูˆุงู„ุฑุงุนูŠ ุงู„ุตุงู„ุญ ูŠุจุฐู„ ู†ูุณู‡ ุนู† ุงู„ุฎุฑุงู ” ().

+ ” ุฃู†ุง ู‡ูˆ (evgw, eivmi) ุงู„ุฑุงุนูŠ ุงู„ุตุงู„ุญ. ูˆุงู„ุฑุงุนูŠ ุงู„ุตุงู„ุญ ูŠุจุฐู„
ู†ูุณู‡ ุนู† ุงู„ุฎุฑุงู ” (ูŠูˆ11: 10).

+ ” ู‚ุงู„ ู„ู‡ุง ูŠุณูˆุน ุฃู†ุง
ู‡ูˆ
(evgw, eivmi) ุงู„ู‚ูŠุงู…ุฉ ูˆุงู„ุญูŠุงุฉ. ู…ู† ุขู…ู† ุจูŠ ูˆู„ูˆ ู…ุงุช ูุณูŠุญูŠุง ” (ูŠูˆ25: 11).

21 ูู‚ุงู„ุช ู…ุฑุซุง ู„ูŠุณูˆุน ูŠุง ุณูŠุฏ ู„ูˆ ูƒู†ุช
ู‡ู‡ู†ุง ู„ู… ูŠู…ุช ุฃุฎูŠ.22 ู„ูƒู†ูŠ ุงู„ุขู† ุฃูŠุถุง ุนู„ู… ุฃู† ูƒู„ ู…ุง ุชุทู„ุจ ู…ู† ุงู„ู„ู‡ ูŠุนุทูŠูƒ ุงู„ู„ู‡ ุฅูŠุงู‡.23
ู‚ุงู„ ู„ู‡ุง ูŠุณูˆุน ุณูŠู‚ูˆู… ุฃุฎูˆูƒ.24 ู‚ุงู„ุช ู„ู‡ ู…ุฑุซุง ุฃู†ุง ุงุนู„ู… ุงู†ู‡ ุณูŠู‚ูˆู… ููŠ ุงู„ู‚ูŠุงู…ุฉ ููŠ ุงู„ูŠูˆู… ุงู„ุฃุฎูŠุฑ.25
ู‚ุงู„ ู„ู‡ุง ูŠุณูˆุน ุฃู†ุง ู‡ูˆ ุงู„ู‚ูŠุงู…ุฉ ูˆุงู„ุญูŠุงุฉ. ู…ู† ุขู…ู† ุจูŠ ูˆู„ูˆ ู…ุงุช ูุณูŠุญูŠุง.26 ูˆูƒู„ ู…ู† ูƒุงู†
ุญูŠู‘ุง ุขู…ู† ุจูŠ ูู„ู† ูŠู…ูˆุช ุฅู„ู‰ ุงู„ุฃุจุฏ. ุฃุชุคู…ู†ูŠู† ุจู‡ุฐุง.
27 ู‚ุงู„ุช ู„ู‡ ู†ุนู… ูŠุง ุณูŠุฏ.
ุฃู†ุง ู‚ุฏ ุขู…ู†ุช ุงู†ูƒ ุฃู†ุช ุงู„ู…ุณูŠุญ ุงุจู† ุงู„ู„ู‡ ุงู„ุขุชูŠ ุฅู„ู‰ ุงู„ุนุงู„ู…
” ().

4 ูู„ู…ุง ุณู…ุน ูŠุณูˆุน ู‚ุงู„ ู‡ุฐุง ุงู„ู…ุฑุถ ู„ูŠุณ ู„ู„ู…ูˆุช ุจู„ ู„ุฃุฌู„
ู…ุฌุฏ ุงู„ู„ู‡ ู„ูŠุชู…ุฌุฏ ุงุจู† ุงู„ู„ู‡ ุจู‡
.

+ ” ุฃู‚ูˆู„ ู„ูƒู… ุงู„ุขู†
ู‚ุจู„ ุฃู† ูŠูƒูˆู† ุญุชู‰ ู…ุชู‰ ูƒุงู† ุชุคู…ู†ูˆู† ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง ู‡ูˆ
(evgw, eivmi) ” (ูŠูˆ19: 13).

18 ู„ุณุช ุฃู‚ูˆู„ ุนู† ุฌู…ูŠุนูƒู…. ุฃู†ุง ุงุนู„ู… ุงู„ุฐูŠู† ุงุฎุชุฑุชู‡ู….ู„ูƒู†
ู„ูŠุชู… ุงู„ูƒุชุงุจ. ุงู„ุฐูŠ ูŠุฃูƒู„ ู…ุนูŠ ุงู„ุฎุจุฒ ุฑูุน ุนู„ูŠู‘ ุนู‚ุจู‡.
19 ุงู‚ูˆู„ ู„ูƒู… ุงู„ุขู† ู‚ุจู„
ุงู† ูŠูƒูˆู† ุญุชู‰ ู…ุชู‰ ูƒุงู† ุชุคู…ู†ูˆู† ุงู†ูŠ ุงู†ุง ู‡ูˆ ” ().

+ ” ู‚ุงู„ ู„ู‡ ูŠุณูˆุน ุฃู†ุง
ู‡ูˆ
(evgw, eivmi) ุงู„ุทุฑูŠู‚ ูˆุงู„ุญู‚ ูˆุงู„ุญูŠุงุฉ. ู„ูŠุณ ุฃุญุฏ ูŠุฃุชูŠ ุฅู„ู‰ ุงู„ุขุจ ุฅู„ุง ุจูŠ ” (ูŠูˆ6: 14).

1 ู„ุง ุชุถุทุฑุจ ู‚ู„ูˆุจูƒู…. ุงู†ุชู… ุชุคู…ู†ูˆู† ุจุงู„ู„ู‡ ูุขู…ู†ูˆุง ุจูŠ.2
ููŠ ุจูŠุช ุฃุจูŠ ู…ู†ุงุฒู„ ูƒุซูŠุฑุฉ. ูˆุฅู„ุง ูุงู†ูŠ ูƒู†ุช ู‚ุฏ ู‚ู„ุช ู„ูƒู…. ุฃู†ุง ุงู…ุถูŠ ู„ุฃุนุฏ ู„ูƒู… ู…ูƒุงู†ุง.3 ูˆุงู†
ู…ุถูŠุช ูˆุฃุนุฏุฏุช ู„ูƒู… ู…ูƒุงู†ุง ุขุชูŠ ุฃูŠุถุง ูˆุขุฎุฐูƒู… ุฅู„ูŠู‘ ุญุชู‰ ุญูŠุซ ุฃูƒูˆู† ุฃู†ุง ุชูƒูˆู†ูˆู† ุงู†ุชู… ุฃูŠุถุง.4
ูˆุชุนู„ู…ูˆู† ุญูŠุซ ุฃู†ุง ุงุฐู‡ุจ ูˆุชุนู„ู…ูˆู† ุงู„ุทุฑูŠู‚.5 ู‚ุงู„ ู„ู‡ ุชูˆู…ุง ูŠุง ุณูŠุฏ ู„ุณู†ุง ู†ุนู„ู… ุฃูŠู† ุชุฐู‡ุจ
ููƒูŠู ู†ู‚ุฏุฑ ุฃู† ู†ุนุฑู ุงู„ุทุฑูŠู‚.6 ู‚ุงู„ ู„ู‡ ูŠุณูˆุน ุฃู†ุง ู‡ูˆ ุงู„ุทุฑูŠู‚ ูˆุงู„ุญู‚ ูˆุงู„ุญูŠุงุฉ. ู„ูŠุณ ุงุญุฏ
ูŠุฃุชูŠ ุฅู„ู‰ ุงู„ุขุจ ุฅู„ุง ุจูŠ.7 ู„ูˆ ูƒู†ุชู… ู‚ุฏ ุนุฑูุชู…ูˆู†ูŠ ู„ุนุฑูุชู… ุฃุจูŠ ุฃูŠุถุง. ูˆู…ู† ุงู„ุขู† ุชุนุฑููˆู†ู‡
ูˆู‚ุฏ ุฑุฃูŠุชู…ูˆู‡
.8 ู‚ุงู„ ู„ู‡ ููŠู„ุจุณ ูŠุง ุณูŠุฏ ุฃุฑู†ุง ุงู„ุขุจ ูˆูƒูุงู†ุง.9 ู‚ุงู„ ู„ู‡ ูŠุณูˆุน ุฃู†ุง ู…ุนูƒู…
ุฒู…ุงู†ุง ู‡ุฐู‡ ู…ุฏุชู‡ ูˆู„ู… ุชุนุฑูู†ูŠ ูŠุง ููŠู„ุจุณ. ุงู„ุฐูŠ ุฑุขู†ูŠ ูู‚ุฏ ุฑุฃู‰ ุงู„ุขุจ ููƒูŠู ุชู‚ูˆู„ ุฃู†ุช ุฃุฑู†ุง
ุงู„ุขุจ.10ุฃู„ุณุช ุชุคู…ู† ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง ููŠ ุงู„ุขุจ ูˆุงู„ุขุจ ููŠู‘. ุงู„ูƒู„ุงู… ุงู„ุฐูŠ ุฃูƒู„ู…ูƒู… ุจู‡ ู„ุณุช ุฃุชูƒู„ู… ุจู‡
ู…ู† ู†ูุณูŠ ู„ูƒู† ุงู„ุขุจ ุงู„ุญุงู„ ููŠู‘ ู‡ูˆ ูŠุนู…ู„ ุงู„ุฃุนู…ุงู„.11 ุตุฏู‚ูˆู†ูŠ ุฃู†ูŠ ููŠ ุงู„ุขุจ ูˆุงู„ุขุจ ููŠู‘. ูˆุฅู„ุง
ูุตุฏู‚ูˆู†ูŠ ู„ุณุจุจ ุงู„ุฃุนู…ุงู„ ู†ูุณู‡ุง ” ().

+ ” ูู„ู…ุง ู‚ุงู„ ู„ู‡ู…
ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง ู‡ูˆ
(evgw, eivmi) ุฑุฌุนูˆุง ุฅู„ู‰ ุงู„ูˆุฑุงุก ูˆุณู‚ุทูˆุง ุนู„ู‰ ุงู„ุฃุฑุถ
” (ูŠูˆ6: 18).

+ ” ุฃู†ุง ู‡ูˆ (evgw, eivmi) ุงู„ุฃู„ู ูˆุงู„ูŠุงุก ุงู„ุจุฏุงูŠุฉ ูˆุงู„ู†ู‡ุงูŠุฉ ูŠู‚ูˆู„ ุงู„ุฑุจ ุงู„ูƒุงุฆู† ูˆุงู„ุฐูŠ ูƒุงู† ูˆุงู„ุฐูŠ ูŠุฃุชูŠ ุงู„ู‚ุงุฏุฑ ุนู„ู‰ ูƒู„ ุดูŠุก ” (ุฑุค1: 8).

+ ” ู‚ุงุฆู„ุง ุฃู†ุง ู‡ูˆ
(evgw, eivmi) ุงู„ุฃู„ู ูˆุงู„ูŠุงุก. ุงู„ุฃูˆู„ ูˆุงู„ุขุฎุฑ ” (ุฑุค17: 1).

+ ” ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง (evgw, eivmi) ู‡ูˆ ุงู„ูุงุญุต ุงู„ูƒู„ู‰ ูˆุงู„ู‚ู„ูˆุจ ูˆุณุฃุนุทูŠ ูƒู„ ูˆุงุญุฏ ู…ู†ูƒู… ุจุญุณุจ ุฃุนู…ุงู„ู‡ ” (ุฑุค23: 2).

+ ” ุฃู†ุง ู‡ูˆ (evgw, eivmi) ุงู„ุฃู„ู ูˆุงู„ูŠุงุก ุงู„ุจุฏุงูŠุฉ ูˆุงู„ู†ู‡ุงูŠุฉ. ุฃู†ุง ุฃุนุทูŠ ุงู„ุนุทุดุงู† ู…ู† ูŠู†ุจูˆุน ู…ุงุก ุงู„ุญูŠุงุฉ ู…ุฌุงู†ุง ” (ุฑุค6: 21).

(5) ูˆู„ุฐุง ูู‚ุฏ ุฃุนู„ู† ุฃู†ู‡
ุงู„ู†ุงุฒู„ ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก:

+ ” ู„ุฃู†ูŠ ู‚ุฏ ู†ุฒู„ุช
ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก
ู„ูŠุณ ู„ุฃุนู…ู„ ู…ุดูŠุฆุชูŠ ุจู„ ู…ุดูŠุฆุฉ ุงู„ุฐูŠ ุฃุฑุณู„ู†ูŠ ” (ูŠูˆ38: 6).

+ ” ุฃู†ุง ู‡ูˆ ุงู„ุฎุจุฒ
ุงู„ุญูŠ ุงู„ุฐูŠ ู†ุฒู„ ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก
” (ูŠูˆ51: 6).

+ ” ู‡ุฐุง ู‡ูˆ ุงู„ุฎุจุฒ
ุงู„ุฐูŠ ู†ุฒู„ ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก. ู„ูŠุณ ูƒู…ุง ุฃูƒู„ ุขุจุงุคูƒู… ุงู„ู…ู†ู‘ ูˆู…ุงุชูˆุง. ู…ู† ูŠุฃูƒู„ ู‡ุฐุง ุงู„ุฎุจุฒ
ูุงู†ู‡ ูŠุญูŠุง ุฅู„ู‰ ุงู„ุฃุจุฏ ” (ูŠูˆ58: 6).

+ ูˆู‡ุฐุง ู…ุง ุฌุนู„ ุงู„ูŠู‡ูˆุฏ
ูŠุชุฐู…ุฑูˆู† ุนู„ูŠู‡ ู‚ุงุฆู„ูŠู†: ” ูˆู‚ุงู„ูˆุง ุฃู„ูŠุณ ู‡ุฐุง ู‡ูˆ ูŠุณูˆุน ุจู† ูŠูˆุณู ุงู„ุฐูŠ ู†ุญู† ุนุงุฑููˆู†
ุจุงุจูŠู‡ ูˆุฃู…ู‡. ููƒูŠู ูŠู‚ูˆู„ ู‡ุฐุง ุฃู†ูŠ ู†ุฒู„ุช ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก ” (ูŠูˆ42: 6).

+ ” ููƒุงู† ุงู„ูŠู‡ูˆุฏ
ูŠุชุฐู…ุฑูˆู† ุนู„ูŠู‡ ู„ุฃู†ู‡ ู‚ุงู„ ุฃู†ุง ู‡ูˆ ุงู„ุฎุจุฒ ุงู„ุฐูŠ ู†ุฒู„ ู…ู† ุงู„ุณู…ุงุก ” (ูŠูˆ41: 6).

(6) ูˆุงู„ุฎุงุฑุฌ ู…ู† ุนู†ุฏ ุงู„ู„ู‡
ุงู„ุขุจ ูˆุงู„ุฐูŠ ู‡ูˆ ู…ู† ุฐุงุช ุงู„ุขุจ ูˆููŠ ุฐุงุช ุงู„ุขุจ:

+ ” ูู‚ุงู„ ู„ู‡ู… ูŠุณูˆุน
ู„ูˆ ูƒุงู† ุงู„ู„ู‡ ุฃุจุงูƒู… ู„ูƒู†ุชู… ุชุญุจูˆู†ู†ูŠ ู„ุฃู†ูŠ ุฎุฑุฌุช ู…ู† ู‚ุจู„ ุงู„ู„ู‡ ูˆุฃุชูŠุช ” (ูŠูˆ42:
8).

+ ” ุฎุฑุฌุช ู…ู† ุนู†ุฏ
ุงู„ุขุจ
ูˆู‚ุฏ ุฃุชูŠุช ุฅู„ู‰ ุงู„ุนุงู„ู… ูˆุฃูŠุถุง ุงุชุฑูƒ ุงู„ุนุงู„ู… ูˆุงุฐู‡ุจ ุฅู„ู‰ ุงู„ุขุจ
(ูŠูˆ28: 16).

+ ” ู„ุงู† ุงู„ูƒู„ุงู… ุงู„ุฐูŠ
ุฃุนุทูŠุชู†ูŠ ู‚ุฏ ุฃุนุทูŠุชู‡ู… ูˆู‡ู… ู‚ุจู„ูˆุง ูˆุนู„ู…ูˆุง ูŠู‚ูŠู†ุง ุฃู†ูŠ ุฎุฑุฌุช ู…ู† ุนู†ุฏูƒ ” (ูŠูˆ17:
8).

+ ” ุฃู†ุง ุฃุชูƒู„ู… ุจู…ุง ุฑุฃูŠุช ุนู†ุฏ ุฃุจูŠ ” (ูŠูˆ8: 38).

+ ” ุฃุฌุงุจู‡ู… ูŠุณูˆุน ุฃุนู…ุงู„ุง ูƒุซูŠุฑุฉ ุญุณู†ุฉ ุฃุฑูŠุชูƒู… ู…ู† ุนู†ุฏ ุฃุจูŠ
(ูŠูˆ32: 10).

+ ” ู„ุงู† ุงู„ุขุจ ู†ูุณู‡ ูŠุญุจูƒู… ู„ุฃู†ูƒู… ู‚ุฏ ุฃุญุจุจุชู…ูˆู†ูŠ ูˆุขู…ู†ุชู… ุฃู†ูŠ ู…ู† ุนู†ุฏ ุงู„ู„ู‡
ุฎุฑุฌุช
” (ูŠูˆ27: 16).

+ ” ุฎุฑุฌุช ู…ู† ุนู†ุฏ ุงู„ุขุจ ูˆู‚ุฏ ุฃุชูŠุช ุฅู„ู‰ ุงู„ุนุงู„ู… ูˆุฃูŠุถุง ุงุชุฑูƒ ุงู„ุนุงู„ู…
ูˆุงุฐู‡ุจ ุฅู„ู‰ ุงู„ุขุจ “(ูŠูˆ28: 16).

ย ูˆูŠุคูƒุฏ ุฃู†ู‡ ุฎุฑุฌ ู…ู† ุนู†ุฏ
ุงู„ู„ู‡ ุงู„ุขุจุŒ ู…ู† ู‚ุจู„ ุงู„ู„ู‡ ุงู„ุขุจุŒ ู„ุฃู†ู‡ ู‡ูˆ ู†ูุณู‡ ู…ู† ุงู„ุขุจุŒ ู…ู† ุฐุงุช ุงู„ุขุจุŒ ูˆููŠ ุฐุงุช ุงู„ุขุจุŒ
ูู‡ูˆ ุนู†ุฏ ุงู„ุขุจุŒ ููŠ ุญุถู† ุงู„ุขุจ.

+ ” ุฃู†ุง ุงุนุฑูู‡ ู„ุฃู†ูŠ ู…ู†ู‡ ูˆู‡ูˆ ุฃุฑุณู„ู†ูŠ ” (ูŠูˆ29: 7).

+ุฃู†ูŠ ุฃู†ุง ููŠ ุงู„ุขุจ ูˆุงู„ุขุจ ููŠู‘ ” (ูŠูˆ10: 14).

+ ุตุฏู‚ูˆู†ูŠ ุฃู†ูŠ ููŠ ุงู„ุขุจ ูˆุงู„ุขุจ ููŠู‘ ” (ูŠูˆ11: 14).

ย ูู‡ูˆ ูƒู…ุง ูŠู‚ูˆู„ ุงู„ู‚ุฏูŠุณ
ูŠูˆุญู†ุง ุจุงู„ุฑูˆุญ ” ุงู„ุงุจู† ุงู„ูˆุญูŠุฏ ุงู„ุฐูŠ ู‡ูˆ ููŠ ุญุถู† ุงู„ุขุจ ู‡ูˆ ุฎุจู‘ุฑ ”
(ูŠูˆ18: 1)ุŒ ูƒุงู† ุนู†ุฏ ุงู„ุขุจุŒ ููŠ ุฐุงุช ุงู„ุขุจ ูˆู…ู† ุฐุงุช ุงู„ุขุจ ู„ุฃู†ู‡ ูƒู„ู…ุฉ ุงู„ู„ู‡ ูˆุนู‚ู„ู‡ ุงู„ู†ุงุทู‚
” ููŠ ุงู„ุจุฏุก ูƒุงู† ุงู„ูƒู„ู…ุฉ ูˆุงู„ูƒู„ู…ุฉ ูƒุงู† ุนู†ุฏ ุงู„ู„ู‡ ูˆูƒุงู† ุงู„ูƒู„ู…ุฉ ุงู„ู„ู‡
(ูŠูˆ1: 1).

ุงุชุฑูƒ ุฑุฏ

ุฒุฑ ุงู„ุฐู‡ุงุจ ุฅู„ู‰ ุงู„ุฃุนู„ู‰